Huis Willet-Holthuysen toont een eerbetoon aan queer pleasure op 30 juli

Eén avond lang worden de historische kamers van Huis Willet-Holthuysen het toneel van queer pleasure, seksualiteit en het toneel van queer pleasure. Dwaal door kamers waar hedendaagse queer-perspectieven samenkomen met 17e-eeuwse architectuur — via workshops, performances, geluid en gesprekken die pleasure verkennen als een taal van verzet, verbondenheid en vreugde. Een avond waarop de queer-communities van Amsterdam hun stempel drukken op de muren van een huis dat al eeuwenlang getuige is van verandering.

“Queer Pleasure is not a luxury — it is a language.
One evening, one house, many rooms of possibility.”
                                                                                                            Shari Klein

Programma:

Deze avond, samengesteld en geprogrammeerd door The Pleasure Society en ontworpen door Kikimara Collective, tovert het grachtenpand van het Amsterdam Museum om tot een verkenning van genot in al zijn vormen van de afgelopen 150 jaar. Huis Willet-Holthuysen fungeert zowel als plek als historisch object en wordt zo een referentiepunt voor de veranderende relatie van Amsterdam met intimiteit, play en pleasure, los van klasse of identiteit.

Amsterdam wordt al lang geassocieerd met seksuele vrijheid. Toch blijft het discours rond queer genot dat verder gaat dan tolerantie, zichtbaarheid of rechten grotendeels ondervertegenwoordigd binnen culturele instellingen. Center of Attention: Pleasure brengt deze discussies naar het museum. Zo wordt pleasure gepositioneerd als zowel een politieke als creatieve kracht die identiteiten, communities en het stadsleven vormgeeft.

In plaats van te fungeren als een statische historische setting, wordt Huis Willet-Holthuysen een actief ruimtelijk kader waarin de geschiedenis van queer pleasure, intimiteit en communities zich ontvouwt. Het interieur fungeert zowel als getuige en deelnemer en verbindt hedendaagse ervaringen met eeuwen van sociale en culturele transformatie in Amsterdam.

Rondleiding door een curator van het Amsterdam Museum
Speciaal voor deze avond leidt conservator Thijs Boers van het Amsterdam Museum een rondleiding door Huis Willet-Holthuysen.

Queer-soundscapes
Cathy Grogan heeft soundscapes ontworpen als extra achtergrond voor de ervaring van queer pleasure in Huis Willet-Holthuysen. In elke kamer kun je verschillende geluiden beleven die bijdragen aan je totale ervaring bij het ontdekken van wat queer-pleasure kan zijn.

Workshop plaskrul-maken — Barnaby Savage
Maak een eigen ‘plaskrul’ onder leiding van kunstenaar en cruising-expert Barnaby Savage. Een miniversie van wat voor velen als een pleasure zone kan worden beschouwd. Wees creatief en ga naar huis met een beetje cruisingcultuur op zak.

Cruise Stories — Barnaby Savage
Cruise Verhalen is een geluidsarchief. Een verzameling opgenomen fragmenten over seksuele, avontuurlijke en intieme ontmoetingen die plaatsvonden in Amsterdam en elders in Nederland. Het bevat verhalen over plekken waar vroeger actief gecruised werd en over plekken die niet meer bestaan. Voor deze presentatie van het werk verbeeldt Savage zichzelf als het archief. Door middel van herinneringen synthetiseert hij het verzamelde materiaal tot één samengestelde stem. Hij haalt verhalen op, geeft ze vorm en deelt ze, verhalen die anders misschien verloren zouden gaan in de tijd.

Latexworkshop — Rachel Refael en Rebecca Schedler
Ontdek latex als symbool van het queer-uitgaansleven, identiteit en zelfexpressie. De workshop wordt geleid door het onderzoeksduo Rachel Refael en Rebecca Schedler. Deelnemers leren over de culturele geschiedenis van latex in queer-communities en experimenteren tegelijkertijd met het materiaal als een vorm van persoonlijke en artistieke expressie.

Pleasure Techniques Workshop — Mail & Female 
Een leerzame en positieve workshop over plezier en seksuele geletterdheid, georganiseerd door Mail & Female. Deelnemers maken kennis met technieken en kennis die vaak ontbreken in de reguliere seksuele voorlichting, waarbij toestemming, nieuwsgierigheid en empowerment centraal staan. Verwacht ook een beetje gegiechel.

Paneldiscussie: Queer pleasure in de stad
Kunstenaars, activisten en culturele organisatoren bespreken hoe queer pleasure er vandaag de dag in Amsterdam uitziet — hoe het nachtleven, de openbare ruimte en de community deze ervaring vormgeven, en hoe steden veiligere en inclusievere ruimtes kunnen ondersteunen voor queer intimiteit en seksualiteit. Sprekers zijn onder andere vertegenwoordigers van het Prostitutie Informatiecentrum, Skin Deep Collective, Linda Duits en FiteQlub.

Met dank aan: Mail & Female voor hun financiële steun, waardoor dit programma mogelijk is gemaakt. Bijzondere dank aan Ine Gevers, die ons haar gimp-pak heeft uitgeleend dat in de salon te zien is.

Chard van den Berg is een columnist die in zijn bijdragen vaak reflecteert op maatschappelijke thema’s, racisme, en de “diversiteitsmentaliteit”.
Zijn columns bevragen vaak de vooroordelen en ‘nattevingerwerk’ die ten grondslag liggen aan maatschappelijke verhoudingen.

Hij heef over mannen ontmoetingsplaatsen het artikel Seks in de bosjes mag niet meer geschreven.

Het is hier te lezen.

Samen komen we verder

In de beheergroep Engelermeer buigen zich veel betrokken partijen over hoe we samen een rustig en groen gebied kunnen realiseren, dat voor alle gebruikers prettig en veilig is. Daarbij komen de korte en de lange termijn aan de orde. Inmiddels heeft men elkaar beter leren kennen en is men met gedeelde waarden tot het inzicht gekomen dat voor verschillend gebruikerswensen, verschillende plekken beschikbaar zouden moeten zijn, zodanig dat men zo min mogelijk hinder heeft van elkaar. Nu wordt gewerkt aan een ontwerp voor de toekomst en wordt gezocht naar de financiering hiervoor.

In de afgelopen periode is er op uitnodiging van de bestuursraad en de gemeente regelmatig overleg geweest tussen verschillende betrokkenen rondom het  gemeenschappelijk gebruik van het Engelermeer. Onder leiding van een onafhankelijk gespreksleider zijn vertegenwoordigers van omwonenden, gebruikers en andere belanghebbenden met elkaar in gesprek gegaan om te zoeken naar een oplossing waarbij iedereen het gebied op een prettige manier kan blijven gebruiken, zonder overlast of hinder van elkaar.

Tijdens dit proces zijn gemeenschappelijke waarden geïdentificeerd, zoals veiligheid, rust en de groene omgeving. Op basis hiervan is er gezamenlijk geconcludeerd dat natuurontwikkeling gecombineerd met functiescheiding voor iedereen een passende oplossing biedt. Dit houdt in dat bij deze ontwikkeling verschillende vormen van gebruik in het gebied ruimtelijk van elkaar worden gescheiden, zodat iedere groep op een eigen manier en met voldoende ruimte rondom het Engelermeer kan recreëren.

Ondertussen wordt ook gesproken over de mogelijkheden om de huidige ergernissen zoveel mogelijk te beperken. Denk aan parkeeroverlast, afvaldumping, ongewilde confrontatie met naakte mensen, beperkt onderhoud en vandalisme. Een aantal daarvan piekt met mooi weer. Kan er meer professionele inzet komen, wat kunnen de deelnemers zelf doen, kunnen kleine fysieke ingrepen helpen? Waar mogelijk maken we daarover afspraken.

Op dit moment worden de ideeën voor de langere termijn verder uitgewerkt in een landschappelijk ontwerp. Dit ontwerp moet zorgen voor natuurontwikkeling met een heldere indeling en inrichting van het gebied, met oog voor de wensen en belangen van alle gebruikers. In de komende periode ligt de focus op het verder verfijnen van het ontwerp, het zoeken naar financiële middelen en het doorlopen van de besluitvorming die nodig is om het plan daadwerkelijk te realiseren. Daarna zullen we samen afspraken maken over hoe we kunnen zorgen dat het gebied ook volgens de nieuwe inrichting wordt gebruikt.

Zodra er meer bekend is over het ontwerp of de verdere stappen, wordt u hierover geïnformeerd. Het doel blijft om in gezamenlijkheid tot een duurzame en gedragen oplossing te komen en ondertussen tegelijkertijd de hinder te beperken.

Erik Vermathen
Onafhankelijk voorzitter beheergroep Engelermeer

Cruisegebied ‘De Oeverlanden/ Nieuwe Meer’ is een unieke plek in Amsterdam voor ontmoetingen en vrije seks. Op dit moment is de gemeente Amsterdam samen met GGD Amsterdam, Jellinek en stichting Mainline bezig met een questionnaire over de veiligheid op de Oeverlanden.

Toch komt er helaas regelmatig overlast voor. zoals bedreiging, stalking, verward gedrag, geweld en/of drugsoverlast.

Zo wil de gemeente, GGD Amsterdam, Jellinek en stichting Mainlin jou polsen wat jouw ervaringen met (on)veiligheid, overlast en drugs- gebruik tijdens het cruisen is.

De vragen lijst kan je hier terug vinden, in Nederlands en Engels:
NL https://qrco.de/bfWvZo
EN https://qrco.de/bfXTKE

De tijd van Anton de Lange is het zowel ontroerende als klinisch observerende, soms opwindende en soms stuitende verhaal van een man die zichzelf een spiegel voorhoudt. Wat hij ziet, verwart hem. Hij ziet een man die zoekt naar liefde, en op jacht is naar seks – steeds meer en steeds extremer. En steeds raakt hij verder van zijn doel verwijderd. Er rest hem slechts één mogelijkheid: opening van zaken geven en alles vertellen. Van dag tot dag, van uur tot uur. Maar aan wie? Aan de lezers van de seksadvertenties die hij plaatst? Aan zijn tachtigjarige moeder die hij wil ontzien? Aan de schimmen die hij in het park of in de donkere kamer ontmoet? Of aan zijn vrienden die zijn aarzelend uitgesproken boodschap niet opvangen? Het verhaal is een onverbiddelijk portret, een onvervangbaar beeld van een homoseksuele subcultuur waarin aids en commercie om de voorrang strijden, en een epos over obsessie.

Johnny Rio, een knappe narcist maar niet langer een knappe jongen, reist naar Los Angeles, de plek van vroegere seksuele veroveringen en herinnerde jeugdige uitstraling, in een waanzinnige poging om zijn jongere zelf te herscheppen. Johnny heeft tien kostbare dagen om de “nummers” te verzamelen, mannen die zijn aantrekkelijkheid zullen bevestigen.

Met de hongerige focus van een man op geleende tijd, sluipt hij over de donkere balkons van nachttheaters, het hete zand van homostranden en schaduwrijke valleien van stadsparken, in een poging om duistere seks-jagers aan te trekken in een obsessieve strijd tegen het verstrijken van zijn jeugd.

De stad behoort de nacht – een klassieker – is het explosieve debuut van John Rechy, dat verscheen in 1963. Het werd al snel een internationale bestseller en creëerde door de harde stijl en nietsontziende blik op de realiteit een nieuw genre binnen de gay literatuur: niet eerder werd de onderbuik van de gay scene zo genadeloos in beeld gebracht, een subwereld bevolkt door hoerenjongens, pooiers en drag queens.

Rechy beschrijft een jongeman op zoek naar zichzelf, een jongen die al hosselend en zichzelf prostituerend on the move is, van El Paso naar Times Square, van Pershing Square naar het French Quarter – De stad behoort de nacht biedt een fascinerend inkijkje in het leven aan de zelfkant.

Beschrijft de seksuele ontmoetingen en onenightstands van een homoseksuele man in Parijs, Milaan, New York, San Francisco en aan de Franse Rivièra.

Een van onze woordvoerders is al ver gevorderd te zijn met kunstprojecten waarbij het cruisen centraal staat.

Homo-(mannen-)ontmoetingsplaatsen (HOP) bestaan al jarenlang in vele vormen en vormen daardoor in feite een stukje Queer-cultureel erfgoed.

Alleen dat Queer-cultureel erfgoed is nog niet officieel erkend, zodat er geen rekening mee gehouden wordt. Als voorbeeld verwijzen wij naar Rijkswaterstaat die aan de hand van stigmatiserende onderzoeken een beleid heeft ontwikkeld dat – zacht uitgedrukt – niet bevorderlijk voor HOP’s als zodanig is.

Het fenomeen van HOP’s is niet iets van de laatste tijd, ze zijn van alle tijden, ze bestaan al sinds mensenheugenis en het behoort tot een van de culturele homoseksuele levensgewoonten. In sommige parken, zoals het Haagsche Bos, worden al vanaf de 17e eeuw contacten tussen mannen gedocumenteerd.

Nadat de Domkerk in 1674 door een storm verwoest was, waren die brokstukken lange tijd een toevluchtsoord en ontmoetingsplek voor homoseksuelen, wat een publiek geheim was. In 1730 ontdekte de koster van de Utrechtse Dom dat mannen elkaar ontmoeten voor “vuyle werck” (anale seks) te midden van de resten van de ingestorte kerk en schakelde de autoriteiten in waardoor er in Utrecht 18 homoseksuelen ter dood werden veroordeeld en gewurgd. Vanwege deze ontdekking volgde een landelijke vervolging, spreek maar gerust van een heksenjacht op homoseksuelen.

Vanaf die tijd werden homo’s ‘Utrechtenaren’ genoemd naar de stad Utrecht waar homovervolging ooit begon.

In de 18e eeuw zochten contact zoekende mannen nabij waterplassen ook al contact met elkaar. Homoseksualiteit tenminste het gedrag, dat werd toen sodomie genoemd en dat vond men destijds een grote zonde ‘Sodomie’ en die ‘verspilling van levenssap’ was toen strafbaar.

Er werden in de hele Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden ongeveer 400 homo’s opgepakt, waarvan 80 homo’s de dood vonden.

De HOP’s zij door de eeuwen belangrijk maatschappelijk relevant geweest en zijn dat heden ten dage voor de Queer-gemeenschap nog altijd, en dat wordt helaas niet altijd zo gewaardeerd of ingeschat.

Barnaby heeft de eerste stappen gezet richting het archiveren en het kenbaar maken van verhalen en ervaringen van cruisers in Amsterdam. Er zijn verschillende cruisers tussen de leeftijd van 24 – 75 jaar geïnterviewd en hun ervaringen auditief opgenomen voor Cruise Verhalen; een audioarchief dat ontmoetingen in de publieke ruimte documenteert.

Zo heeft hij de ‘Cruise Verhalen’, auditief archief met de verhalen gekoppeld en belicht aan een visuele kaart van de voormalige gay cruiseplekken die Amsterdam had.

Zo zijn de individuele interviews met hun persoonlijke cruiseverhalen aan de kaart toegevoegd en bezoekers krijgen de kans om te leren hoe de openbare ruimte op onverwachte manieren wordt gebruikt. De verhalen van korte seksuele ontmoetingen tot levenslange vriendschappen, raken overkoepelende thema’s als verbondenheid, intimiteit, seksuele vrijheid en vriendschap.

Intussen heeft Barnaby cruisers geïnterviewd over hun persoonlijke cruise verhalen in ‘s-Hertogenbosch en omgeving.

Tijdens de Europride in 2026 zal dat zijn beslag vinden in het Amsterdams Museum.